Inna strona Turcji: wyspy, mity i historyczne skarby!

Myślisz „Turcja”, widzisz tylko kurorty? Pokażemy Ci jej drugie, fascynujące oblicze! W tej części naszej podróży poza utartym szlakiem odkrywamy Turcję wysp, starożytnych mitów i miejsc, gdzie historia dosłownie czeka na odkrycie. Od wiatru Gökçeady, przez winne wzgórza Bozcaady, po ruiny Bergamy i Patary – poznaj prawdziwe historyczne skarby tego niezwykłego kraju!

1. Foça: tam, gdzie historia spotyka foki

Ponad 3000 lat historii i… żywa kolonia fok mniszek śródziemnomorskich – Foça to jedno z najbardziej zaskakujących miejsc na tureckim wybrzeżu. Urokliwe miasteczko portowe położone niedaleko Izmiru zachowało swój kameralny klimat, mimo że jego korzenie sięgają czasów starożytnej Phokai – miasta, które dało początek koloniom takim jak Nicea czy Massalia (dzisiejsza Marsylia). Dziś zamiast kolonizatorów znajdziesz tu kameralne kawiarnie, kolorowe łodzie rybackie i atmosferę, która idealnie nadaje się na spokojny dzień nad morzem.

Port z 3000-letnią historią
Foça nieprzypadkowo zawdzięcza nazwę fokom – to właśnie one były symbolem miasta już w starożytności. Spacerując wzdłuż kamiennego wybrzeża, wśród ruin murów obronnych i zabytkowych domów, można dosłownie poczuć historię pod stopami.

Ciekawostka: dawni mieszkańcy byli tak dobrzy w żegludze, że ich kolonie rozsiane były po całym basenie Morza Śródziemnego.

Uśmiechnij się do foki (jeśli ją spotkasz!)
Foça to jedno z ostatnich miejsc, gdzie żyją dziko foki mniszki śródziemnomorskie – jeden z najbardziej zagrożonych gatunków morskich ssaków na świecie. Choć spotkanie z nimi to rzadkość, wiedza, że pływają w okolicznych wodach, dodaje miejscu magii. Foka jest dziś symbolem miasta, a liczne tabliczki przypominają, że jesteś gościem w ich domu.

Starożytne zabudowania tureckiej Foci
W Foce znajdziesz 3000-letni port oraz – jeśli masz szczęście – foki / Fot. canva.com

2. Gökçeada: wiatr, mity i największa turecka wyspa

Największa turecka wyspa na Morzu Egejskim to miejsce surowe, dzikie i wietrzne – ale pełne uroku. Gökçeada to idealna propozycja dla tych, którzy chcą uciec od tłumów i zatopić się w klimacie greckich wiosek, pustych plaż i mitologicznych opowieści. Jeszcze do niedawna niemal zupełnie nieodkryta przez turystów, dziś kusi naturalnością i spokojem.

Wyspa, gdzie bogowie parkowali konie
Według mitologii właśnie tutaj znajdowały się podwodne stajnie Posejdona i pałac Tetydy – matki Achillesa. Choć śladów po nich brak, egejski wiatr i surowe krajobrazy skutecznie rozbudzają wyobraźnię. Wciąż można też odwiedzać dawne greckie wioski, takie jak Zeytinliköy – pachnące kawą, oliwą i ciszą.

Wiatr, cisza i greckie dziedzictwo
Wyspa oferuje długie, dzikie plaże, świetne warunki do windsurfingu i niespieszny klimat – nawet w środku sezonu. To także jedno z niewielu miejsc w Turcji, gdzie wciąż działają prawosławne kościoły i funkcjonują szkoły z greckim językiem nauczania. Egzotyka i autentyczność w jednym.

Drzewo życzeń w Gokceadzie w Turcji
Takie drobiazgi potrafią „zrobić” podróż: drzewo życzeń w Gokceadzie / Fot. canva.com

3. Bozcaada: wino i spokój na małej wyspie

Bozcaada, mniejsza i bardziej urokliwa siostra Gökçeady, to esencja wyspiarskiego luzu. Białe domki, kręte uliczki, twierdza nad portem i dziesiątki winnic – wszystko to w rytmie slow. Choć wyspa ma zaledwie kilka kilometrów długości, potrafi zauroczyć na długo.

Wino Çavuş i wyspiarska magia
Bozcaada słynie z lokalnej odmiany winorośli Çavuş – lekkiej, aromatycznej i dostępnej tylko tutaj. Degustacje w rodzinnych winnicach z widokiem na morze to obowiązkowy punkt każdej wizyty.

Ciekawostka: wyspa była niegdyś znana jako Tenedos i pojawia się w „Iliadzie” Homera jako strategiczny punkt wojenny Greków.

Spacerem po czasie
Nie ma tu tłoku ani głośnych atrakcji – są za to spacerowe zachody słońca, plaże z miękkim piaskiem i portowe knajpki serwujące owoce morza. To miejsce, w którym naprawdę można złapać oddech – i nie mieć ochoty wracać.

4. Patara: plaża, żółwie i Święty Mikołaj

Na mapie wygląda jak kolejna nadmorska miejscówka – ale Patara to więcej niż 18 kilometrów piasku. To także ważne miejsce na mapie historii i natury. Urodził się tu Święty Mikołaj (ten prawdziwy!), a w okolicy znajdziesz ruiny jednego z najważniejszych miast starożytnej Licji.

Gdzie zaczęła się kariera Świętego Mikołaja
Zwiedzanie Patary to podróż przez ruiny miasta, które kiedyś było głównym portem regionu. Zachowały się tu teatr, agora i budynek parlamentu – uważany za jeden z pierwszych tego typu na świecie.

Ciekawostka: Mikołaj z Patary, zanim stał się biskupem Miry i legendarnym dobroczyńcą, był synem bogatego kupca z tego właśnie miasta.

Plaża żółwi (i ludzi)
Rozległa plaża Patary to także jedno z najważniejszych w Turcji lęgowisk żółwi Caretta caretta. Latem część terenu jest zamykana nocą, by nie przeszkadzać im w składaniu jaj. Świetny przykład tego, jak historia i ekologia mogą iść w parze.

5. Bergama: potęga Pergamonu w cieniu Efezu

Zamiast przebijać się przez tłumy w Efezie – wybierz Bergamę, gdzie historia rozgrywa się w ciszy i przestrzeni. To tutaj znajdował się starożytny Pergamon – rywal Efezu i Aleksandrii, z biblioteką, która liczyła ponad 200 tysięcy zwojów. Dziś to miejsce zachwyca rozmachem i brakiem tłumów.

Pergamon: miejsce, gdzie narodził się pergamin
Wjedź kolejką linową na Akropol i zobacz ruiny świątyni Ateny, ołtarz Zeusa i bibliotekę, która dała nazwę… pergaminowi. To właśnie tu wymyślono trwały materiał piśmienniczy, gdy Egipt zablokował eksport papirusu. Widoki? Lepsze niż na Instagramie.

Czerwona Bazylika i antyczne spa
U stóp wzgórza znajduje się ogromna Czerwona Bazylika – jedna z największych konstrukcji ceglastych świata starożytnego. Nieopodal czeka Asklepiejon – antyczne centrum lecznicze, gdzie leczył sam Galen. Dziś można tam pochodzić po dawnych korytarzach terapeutycznych i napić się wody z „cudownego źródła”.

Ruiny starożytnego Akropolu w tureckiej Bergamie
Ruiny starożytnego Akropolu w tureckiej Bergamie. To tutaj wymyślono pergamin / Fot. canva.com

Turcja z dala od folderów biur podróży odkrywa swoje najcenniejsze skarby. To kraj, w którym mitologia przeplata się z winoroślą, a antyczne kolumny rosną tuż przy oliwnych gajach. Każde z tych miejsc ma swoją historię, smak i rytm, który trudno znaleźć w masowych kurortach. Jeśli szukasz podróży, która zostaje w pamięci, a nie tylko na zdjęciach – właśnie ją znalazłeś.

Olga Szarycka

Olga Szarycka