Czy można tęsknić za czymś, co nigdy nie istniało? Historia pokazuje, że jak najbardziej. Ludzie od wieków poszukują krain z legend, miast z mitów i cudów ukrytych pod ziemią, wodą lub… tylko w ludzkiej wyobraźni. Dla jednych to archeologia alternatywna, dla innych pasja życia. Oto najbardziej intrygujące miejsca, których istnienia nikt nie potwierdził – ale i tak tysiące osób wierzy, że pewnego dnia je odnajdziemy.
Spis treści
Atlantyda – matka wszystkich zaginionych cywilizacji (legenda)
Opis Atlantydy zawdzięczamy Platonowi, który w IV wieku p.n.e. pisał o potężnej wyspie, która zatonęła „w ciągu jednego dnia i jednej nocy”. Od tamtej pory badacze, podróżnicy i fantastowie zlokalizowali ją wszędzie: od Morza Śródziemnego po Antarktydę. Czy była prawdziwym miejscem, metaforą upadku cywilizacji, a może zlepkiem opowieści o dawnych katastrofach naturalnych? Brak twardych dowodów nie zniechęca – Atlantyda to symbol tego, co stracone i wciąż czekające na odkrycie.
Shambala – mistyczne królestwo w Himalajach (duchowa tradycja / legenda)
Według legendy to duchowe centrum świata, ukryte gdzieś pośród himalajskich szczytów. W tradycji tybetańskiej Shambala to kraina pokoju i oświecenia, dostępna tylko dla tych, którzy są duchowo gotowi. W XX wieku ruszano tam z ekspedycjami naukowymi, wojskowymi i ezoterycznymi – w poszukiwaniu nie tylko miejsca, ale i sensu istnienia. Niektórzy sądzą, że Shambala to po prostu stan świadomości. Ale przecież nawet stan ducha można próbować zmapować.
El Dorado – złota obsesja konkwistadorów (częściowo potwierdzone)
Miasto pełne złota, gdzie wszystko – nawet ulice – lśniło w słońcu. Taki obraz El Dorado pchnął hiszpańskich konkwistadorów w głąb Amazonii. W rzeczywistości legenda miała swoje źródło w rytuale ludu Muisca, który pokrywał swojego wodza złotym pyłem i wrzucał ofiary do jeziora. Ale gorączka złota była silniejsza niż rozsądek. Dziś naukowcy nadal znajdują ślady nieznanych miast w dżungli – czy któreś z nich okaże się tym mitycznym?
Agartha – podziemny świat pod naszymi stopami (pseudonauka)
Teoria o istnieniu podziemnej cywilizacji, która zamieszkuje wnętrze Ziemi, rozpala wyobraźnię już od XIX wieku. Według zwolenników tej koncepcji Agartha to rozległa sieć tuneli i miast, do których wejścia mają znajdować się m.in. na biegunach, pod piramidami czy w Tybecie. Tam właśnie żyją wysoko rozwinięte istoty – mądrzejsze, starsze i bardziej zaawansowane od nas. Brzmi jak science fiction? Może. Ale historia uczy, że wiele teorii uznawanych kiedyś za fantazję… dziś widnieje w podręcznikach.
Thule – kraniec znanego świata (mit historyczny / niepotwierdzone)
Dla starożytnych Greków Thule była ostatnim znanym lądem na północy. Opisał ją Pyteasz z Massalii jako krainę, gdzie słońce nie zachodzi latem, a zimą panuje mrok. Współcześni badacze sugerują, że mogła to być Norwegia, Islandia albo… coś, co nigdy nie istniało. Naziści szukali Thule jako źródła „czystej aryjskiej wiedzy”, a ezoteryczne grupy do dziś uznają ją za bramę do innych światów. Czy to tylko geograficzne nieporozumienie, czy coś więcej?
Mu – zapomniany kontynent Pacyfiku (pseudonauka / XIX-wieczna teoria)
Zanim pojawiła się Atlantyda, była Mu – rzekomy kontynent na Pacyfiku, który miał zatonąć tysiące lat temu. W XIX wieku popularność zdobyła teoria, że Mu była kolebką wszystkich cywilizacji. Jej ślady mają znajdować się na wyspach Polinezji, w architekturze Majów i w micie o Lemurii. Współczesna geologia nie wspiera istnienia takiego lądu, ale kultura i opowieści robią swoje. Mu wciąż inspiruje książki, filmy i… ekspedycje.
Zaginione miasto Z – amazońska Atlantyda (częściowo potwierdzone / badane)
Brytyjski odkrywca Percy Fawcett wierzył, że w głębi brazylijskiej dżungli znajduje się starożytne miasto – pełne budowli, świątyń i wiedzy. W 1925 roku ruszył na poszukiwania i… zaginął bez śladu. Jego historia zainspirowała setki kolejnych wypraw i teorię o istnieniu zaawansowanej cywilizacji ukrytej pod koroną lasu. Choć wielu ją wyśmiało, współczesne badania satelitarne ujawniają geometryczne struktury w Amazonii. Może Fawcett nie był tak szalony, jak sądzono?
Czy naprawdę ich nie ma?
Wszystkie te miejsca mają wspólną cechę – balansują na granicy mitu i rzeczywistości. Niektórzy nazywają je bajkami dla naiwnych, inni – zagubionymi stronami historii, których nie zdołaliśmy jeszcze odkryć. Może nigdy nie istniały. A może po prostu nie szukaliśmy wystarczająco dobrze.
I właśnie dlatego… nadal ich szukamy.
